السيد علي الحسيني الميلاني
369
با پيشوايان هدايتگر (نگرشى نو به شرح زيارت جامعه كبيره) (فارسى)
همهء اين آيات نزد ائمّه عليهم السلام است كه « في صُدُورِ الَّذينَ أُوتُوا الْعِلْمَ » به آن ذوات مقدّسه تفسير شده است . و با عنايت به زندگانى ، اخبار ، روايات ، تاريخ و سيره آن بزرگواران مىبينيم كه عملًا هم همين طور بوده است ، هر چه كه از اين بزرگواران سؤال شده ، جواب مورد قبول سؤال كننده و ديگران را دادهاند ، حتى كسانى كه خواستهاند - به زعم خودشان - امام عليه السلام را امتحان كنند پاسخ شنيده و از كار خود پشيمان شدهاند . داستان پرسش ابوحنيفه از امام كاظم عليه السلام در دوران كودكى شاهد صدق گفتار ماست . « 1 » جايگاه اوامر حتمى الاهى وَعَزآئِمُهُ فيكُمْ ؛ و اوامر حتمى او درباره شماست . عزيمت را در مقابل رخصت قرار دادهاند ، مىگويند : افطار از روزه بر مسافر عزيمت است ، نه رخصت ؛ يعنى امر به افطار ، امر الزامى و براى مسافر حكم حتمى است كه بايد افطار كند ، نه اين كه رخصت و اجازه دارد افطار كند . درباره واژهء « عزم » در لغت چنين آمده است : عزم : عزمت على كذا عزماً . . . إذا أردت فعله وقطعت عليه . « 2 » اگر « عزائمّه عندكم » تعبير فرموده بودند اين گونه استظهار مىشد كه يعنى شما به احكام الزامى ، به جميع ارادات حتمى بارى تعالى - چه در تكوين و چه در تشريع ، چه در سابق يا حاضر و يا مستقبل - علم و احاطه داريد ؛ ولى عبارت اين طور نيست ، بلكه عبارت « عزائمّه فيكم » است ؛ يعنى عزائم ، اوامر و ارادات حتمى خداوند متعال
--> ( 1 ) . ر . ك : صفحهء 264 از همين كتاب ( 2 ) . صحاح اللغه : 5 / 1985